ในอดีต บทบาทของฝ่ายทรัพยากรบุคคล (HR) อาจถูกมองว่าเป็นงานธุรการ (Administrative) ที่เน้นการจัดการเอกสาร, การจ่ายเงินเดือน หรือการคัดเลือกคนเข้าทำงานโดยอาศัย “ความรู้สึก” หรือ “สัญชาตญาณ” เป็นหลัก แต่ในโลกยุคปัจจุบันที่เต็มไปด้วยความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ความท้าทายที่ HR ต้องเผชิญนั้นซับซ้อนกว่าเดิมมาก
ไม่ว่าจะเป็นปรากฏการณ์ “การลาออกครั้งใหญ่” (The Great Resignation), การปรับตัวสู่การทำงานแบบไฮบริด (Hybrid Work Model) หรือการแข่งขันที่รุนแรงเพื่อดึงดูดและรักษาคนเก่ง (Talent) ไว้กับองค์กร ปัจจัยเหล่านี้ทำให้การตัดสินใจโดยใช้เพียงสัญชาตญาณนั้นไม่เพียงพออีกต่อไป
องค์กรยุคใหม่ต่างตระหนักว่า “บุคลากร” คือสินทรัพย์ที่สำคัญที่สุด และเพื่อบริหารจัดการสินทรัพย์นี้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด HR จำเป็นต้องมีเครื่องมือที่ทรงพลังเข้ามาช่วย และเครื่องมือที่ว่านั้นก็คือ Data Analytics หรือ การวิเคราะห์ข้อมูล นั่นเอง
บทความนี้จะพาไปเจาะลึกว่า Data Analytics หรือที่มักเรียกกันในวงการ HR ว่า “People Analytics” จะเข้ามาปฏิวัติการทำงานของ HR จากหน้ามือเป็นหลังมือได้อย่างไร
People Analytics (HR Analytics) คืออะไร?
People Analytics หรือ HR Analytics คือกระบวนการในการรวบรวม, วิเคราะห์ และตีความ “ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับบุคลากร” เพื่อนำมาใช้ในการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์และปรับปรุงประสิทธิภาพขององค์กร
www.nestorup.com/blog/hr-analytics-key-insights-for-effective-people-management
พูดง่ายๆ คือการเปลี่ยนจากการ “เดา” หรือ “คาดการณ์” ไปสู่การใช้ “ข้อมูลจริง” (Data-Driven Insights) ในการตอบคำถามสำคัญๆ ที่เกี่ยวข้องกับคนในองค์กร เช่น
- ทำไมพนักงานเก่งๆ ถึงลาออก?
- ปัจจัยอะไรที่ทำให้พนักงานมีความสุขและผูกพันกับองค์กร?
- เราควรลงทุนพัฒนาทักษะ (Upskill) ด้านใดให้พนักงานมากที่สุด?
- กระบวนการสรรหาแบบไหนที่จะทำให้เราได้คนที่ “ใช่” จริงๆ?
การนำ Data Analytics มาใช้ จะช่วยยกระดับ HR จากการเป็นฝ่ายสนับสนุน (Support Function) ให้กลายเป็น พันธมิตรเชิงกลยุทธ์ (Strategic Partner) ที่สามารถใช้ข้อมูลเพื่อขับเคลื่อนเป้าหมายทางธุรกิจขององค์กรได้อย่างแท้จริง
5 วิธีที่ Data Analytics จะปฏิวัติการทำงานของ HR
Data Analytics ไม่ใช่แค่เรื่องเทคนิคที่ซับซ้อน แต่เป็นเครื่องมือที่สามารถนำไปใช้ได้จริงในทุกส่วนของวงจรชีวิตพนักงาน (Employee Lifecycle) ดังนี้
1. การสรรหาและคัดเลือก (Talent Acquisition)
- ปัญหาแบบเดิม: คัดเลือกคนโดยใช้ความรู้สึก, ไม่รู้ว่าแหล่งที่มา (Source) ไหนให้ผู้สมัครที่มีคุณภาพ, ใช้เวลานานในการคัดกรองเรซูเม่
- การใช้ Data Analytics:
- Predictive Hiring: วิเคราะห์โปรไฟล์ของพนักงานที่ประสบความสำเร็จในองค์กร (Top Performer) เพื่อสร้างแบบจำลอง (Model) ว่าที่ผู้สมัครแบบไหนมีแนวโน้มที่จะทำงานได้ดีและอยู่กับองค์กรได้นาน
- Source Effectiveness: วิเคราะห์ว่าช่องทางการรับสมัครงานช่องทางไหน (เช่น Job Portal, LinkedIn, Employee Referral) ที่ให้ผลตอบแทนการลงทุน (ROI) สูงสุด ทั้งในแง่ของปริมาณและคุณภาพ
- ลดอคติ (Bias): ใช้ข้อมูลวิเคราะห์กระบวนการสัมภาษณ์เพื่อหาจุดที่อาจเกิดอคติ (Unconscious Bias) และสร้างกระบวนการคัดเลือกที่เป็นธรรมมากขึ้น
2. การบริหารผลการปฏิบัติงาน (Performance Management)
- ปัญหาแบบเดิม: การประเมินผลปลายปีที่ตึงเครียด, การให้คะแนนที่อาจมีอคติจากผู้จัดการ, ไม่มีการติดตามผลงานอย่างต่อเนื่อง
- การใช้ Data Analytics:
- Identify Top Performers: วิเคราะห์ข้อมูลจากหลายมิติ ไม่ใช่แค่คะแนนประเมิน เช่น การบรรลุเป้าหมาย (OKRs), การได้รับ Feedback เชิงบวกจากเพื่อนร่วมงาน (360-Degree Feedback) เพื่อค้นหาคนเก่งตัวจริง
- Manager Effectiveness: วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อดูว่าผู้จัดการคนไหนที่สามารถพัฒนาทีมได้อย่างมีประสิทธิภาพ หรือผู้จัดการคนไหนที่ทีมมีอัตราการลาออกสูง เพื่อเข้าไปโค้ชได้ตรงจุด
- Real-time Insights: วิเคราะห์ข้อมูลจากการ Check-ins หรือ Continuous Feedback เพื่อให้ผู้บริหารมองเห็นปัญหาหรืออุปสรรคในการทำงานของทีมได้แบบเรียลไทม์
3. การรักษาพนักงานและสร้างความผูกพัน (Retention & Engagement)
- ปัญหาแบบเดิม: พนักงานเก่งลาออกอย่างกะทันหันโดยไม่ทราบสาเหตุ, ทำแบบสำรวจความพึงพอใจปีละครั้ง แต่ไม่ได้นำข้อมูลไปใช้อย่างจริงจัง
- การใช้ Data Analytics:
- Attrition Prediction (การคาดการณ์การลาออก): นี่คือหนึ่งในประโยชน์สูงสุดของ HR Analytics โดยระบบ AI สามารถวิเคราะห์ข้อมูล เช่น ประวัติการเลื่อนตำแหน่ง, ชั่วโมงการทำงาน, ระดับความผูกพัน, ความถี่ในการ Check-in กับหัวหน้า เพื่อ “คาดการณ์” ว่าพนักงานคนไหนกำลังมีความเสี่ยงสูงที่จะลาออก ทำให้ HR และผู้จัดการสามารถเข้าไปพูดคุยและแก้ไขปัญหาได้ก่อนที่จะสายเกินไป
- Sentiment Analysis: วิเคราะห์ข้อความปลายเปิดจากแบบสำรวจ (Pulse Surveys) เพื่อทำความเข้าใจ “ความรู้สึก” และประเด็นที่พนักงานกังวลใจจริงๆ ไม่ใช่แค่ดูคะแนนเฉลี่ย
- Identify Drivers of Engagement: วิเคราะห์หาปัจจัยขับเคลื่อนหลัก (Key Drivers) ที่ส่งผลต่อความผูกพันของพนักงาน เช่น ความสัมพันธ์กับหัวหน้า, โอกาสในการเติบโต หรือความสมดุลในชีวิต
4. การเรียนรู้และพัฒนา (Learning & Development)
- ปัญหาแบบเดิม: จัดหลักสูตรอบรมตามเทรนด์ แต่ไม่รู้ว่าพนักงานต้องการจริงๆ หรือไม่, วัดผลการอบรมไม่ได้ว่าช่วยให้ทำงานดีขึ้นจริงหรือไม่
- การใช้ Data Analytics:
- Skill-gap Analysis: วิเคราะห์ข้อมูลผลการปฏิบัติงาน (Performance Data) เทียบกับทักษะที่องค์กรต้องการในอนาคต เพื่อหาช่องว่างทางทักษะ (Skill Gaps) และออกแบบหลักสูตร Upskill/Reskill ได้ตรงจุด
- Measure Training ROI: วิเคราะห์ว่าหลังจากพนักงานผ่านการอบรมแล้ว ผลการปฏิบัติงานหรือ Productivity ของพวกเขาดีขึ้นหรือไม่ เพื่อวัดความคุ้มค่าของการลงทุน
- Personalized Learning: แนะนำหลักสูตรการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับพนักงานแต่ละคน โดยอิงจากข้อมูลสายอาชีพ, เป้าหมาย, และจุดที่ต้องพัฒนา
5. การวางแผนกำลังคนและบริหารค่าตอบแทน (Workforce Planning & Compensation)
- ปัญหาแบบเดิม: วางแผนกำลังคนไม่ทันกับการเติบโตของธุรกิจ, โครงสร้างเงินเดือนไม่เป็นธรรมหรือแข่งขันกับตลาดไม่ได้
- การใช้ Data Analytics:
- Workforce Forecasting: ใช้ข้อมูลในอดีตเพื่อคาดการณ์ความต้องการกำลังคนในอนาคต ช่วยให้ฝ่ายสรรหาวางแผนล่วงหน้าได้
- Compensation Equity: วิเคราะห์ข้อมูลเงินเดือนเทียบกับผลงาน, ประสบการณ์, และข้อมูลตลาด เพื่อให้แน่ใจว่าองค์กรจ่ายค่าตอบแทนอย่างเป็นธรรม (Pay Equity) และสามารถแข่งขันในตลาดแรงงานได้
ความท้าทายเมื่อ HR ขาดเครื่องมือที่ใช่
แม้ว่าประโยชน์ของ Data Analytics จะมีมากมาย แต่ความท้าทายที่ HR ส่วนใหญ่ต้องเจอคือ “การขาดเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพ”
หลายองค์กรยังมีข้อมูลกระจัดกระจายอยู่ตามที่ต่างๆ เช่น ข้อมูลการประเมินผลอยู่ในไฟล์ Excel, ข้อมูลการลาอยู่ในระบบ HRIS, ข้อมูลแบบสำรวจอยู่ในอีกเครื่องมือหนึ่ง การจะนำข้อมูลทั้งหมดนี้มารวมกันเพื่อวิเคราะห์ให้เกิดประโยชน์นั้นเป็นเรื่องที่ซับซ้อน, ใช้เวลานาน และอาจต้องพึ่งพานักวิทยาศาสตร์ข้อมูล (Data Scientist)
การตัดสินใจด้านบุคลากรจึงยังคงกลับไปวนอยู่ที่เดิม คือการใช้ “ความรู้สึก” เพราะข้อมูลที่ต้องการนั้นเข้าถึงได้ยากและไม่ทันท่วงที
ก้าวสู่ยุคใหม่จาก Data Analytics สู่ People Experience Platform
นี่คือจุดที่เทคโนโลยีอย่าง People Experience Platform (แพลตฟอร์มการจัดการประสบการณ์พนักงาน) เข้ามามีบทบาทสำคัญ
แพลตฟอร์มเหล่านี้ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อเก็บข้อมูลแบบเดิมๆ แต่ถูกสร้างขึ้นเพื่อ “เชื่อมโยง” ข้อมูลในทุกมิติของพนักงานเข้าไว้ด้วยกัน ตั้งแต่การตั้งเป้าหมาย (OKRs), การประเมินผลงาน (Performance), การสร้างความผูกพัน (Engagement) ไปจนถึงการเรียนรู้และพัฒนา (L&D)
เมื่อข้อมูลทั้งหมดอยู่บนแพลตฟอร์มเดียว การวิเคราะห์ข้อมูลจึงกลายเป็นเรื่องง่ายและเกิดขึ้นได้แบบเรียลไทม์ HR และผู้บริหารสามารถเข้าถึงแดชบอร์ดที่แสดงข้อมูลเชิงลึก (Insights) ได้ทันที โดยไม่จำเป็นต้องมีความเชี่ยวชาญด้าน Data Science
Entomo เมื่อ AI และ Data Analytics รวมกันเพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีที่สุด
หนึ่งในโซลูชันที่โดดเด่นในด้านนี้คือ Entomo ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มการจัดการประสบการณ์บุคลากรแบบครบวงจร (All-in-One People Experiences Platform)
Entomo ถูกออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหาที่กล่าวมาทั้งหมด โดยเปลี่ยนข้อมูลที่ซับซ้อนให้กลายเป็นข้อมูลเชิงลึกที่นำไปปฏิบัติได้จริง (Actionable Insights)
- แก้ปัญหาการประเมินผลแบบเดิมๆ: ด้วยโมดูล Modern Performance Management ที่เน้นการตั้งเป้าหมายแบบ OKRs, การให้ Feedback ต่อเนื่อง (Continuous Feedback) และการประเมินแบบ 360 องศา ซึ่งข้อมูลเหล่านี้คือวัตถุดิบชั้นดีสำหรับ Data Analytics
- แก้ปัญหาการลาออกโดยไม่ทราบสาเหตุ: ด้วยโมดูล Employee Engagement ที่ช่วยให้คุณสามารถ “วัดชีพจร” ขององค์กรผ่าน Pulse Surveys และเมื่อผสานพลังของ AI (ดังที่กล่าวถึงในไฟล์ PDF ก่อนหน้า) ก็จะสามารถนำไปสู่การคาดการณ์การลาออก (Attrition Prediction) ได้
แก้ปัญหาข้อมูลกระจัดกระจาย: Entomo รวบรวมทุกมิติของพนักงานไว้ในที่เดียว ช่วยให้องค์กรมีข้อมูลเชิงลึกแบบ 360 องศา และเปลี่ยนจากการตัดสินใจโดยใช้ความรู้สึก ไปสู่การตัดสินใจที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล (Data-Driven Decisions) ได้อย่างแท้จริง รวมถึงเทคโนโลยีล่าสุดอย่าง AI ไว้ใน Platform เดียว เพื่อความแม่นยำยิ่งขึ้น
อนาคตของ HR คือการขับเคลื่อนองค์กรด้วยข้อมูล
Data Analytics ไม่ใช่เทรนด์ที่ผ่านมาแล้วก็ผ่านไป แต่เป็น “เครื่องมือจำเป็น” สำหรับการบริหารทรัพยากรบุคคลในยุคใหม่ การเปลี่ยนจากการพึ่งพาสัญชาตญาณมาเป็นการใช้ข้อมูลเชิงลึก จะช่วยให้ HR สามารถสร้างกลยุทธ์ที่เฉียบคม, แก้ไขปัญหาได้ตรงจุด และสร้างประสบการณ์ที่ดีที่สุด (Employee Experience) ให้กับพนักงาน ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของความสำเร็จที่ยั่งยืนขององค์กร
หากองค์กรของคุณพร้อมที่จะก้าวข้ามการบริหารคนแบบเดิมๆ และเริ่มต้นการเดินทางสู่การเป็นองค์กรที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล การเลือกใช้เครื่องมือที่เหมาะสมอย่าง People Experience Platform คือก้าวแรกที่สำคัญที่สุด โดยแทนเจอรีนเป็น Exclusive Partner กับ iCE Consulting ผู้ให้บริการ Entomo แต่เพียงผู้เดียวในประเทศไทย
สนใจเรียนรู้เพิ่มเติมว่า Entomo – People Experiences Platform จะช่วยเปลี่ยนข้อมูล HR ของคุณให้กลายเป็นกลยุทธ์ที่ทรงพลังได้อย่างไร?
อ่านรายละเอียดโซลูชัน Entomo จาก Tangerine ได้ที่นี่
หน้าแรก 
โซลูชั่น 
โทร 
ติดต่อเรา